{"id":3090,"date":"2022-05-06T05:00:51","date_gmt":"2022-05-06T04:00:51","guid":{"rendered":"https:\/\/entzunapp.com\/?p=3090"},"modified":"2023-03-08T08:30:36","modified_gmt":"2023-03-08T07:30:36","slug":"sesion-3-consejos-de-ciberseguridad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/sesion-3-consejos-de-ciberseguridad\/","title":{"rendered":"3. saioa \u2013 Zibersegurtasunari buruzko aholkuak"},"content":{"rendered":"<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"200\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"\" scrolling=\"no\" src=\"https:\/\/www.ivoox.com\/player_ej_85900793_2_1.html?data=lZ6dm5yVeJShhpywj5WVaZS1lJuSlaaUfY6ZmKiak5KJe6ShmpKSmaiRfY6ZmKiah5eXdpGfjpCww9XNuIa3lIquk9OPhc6ZpJiSo57WrcTVhpiujbjTsMXVxdSYxsqPjc_qysrf0NSPqMafo9fixMbPqY6ZmKiarsaPmMbXz9TZ0czJtoa3lIqupsaRaZi3jpk.&\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Kaixo guztioi berriro. Ongi etorri Entzunapp-en podcast berri batera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Gaurko kapituluan, Interneteko segurtasunari buruzko oinarrizko ezagutza batzuk emango dizkizuegu, gure pribatutasunean arazorik ez izateko. Izan ere, zoritxarrez, bizitza errealean bezala, kontuz ibili behar da telefono mugikorrarekin nabigatzean, gure datu pertsonalak jende ez desiragarriaren esku ez geratzeko.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3097\" srcset=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-300x200.jpg 300w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-768x512.jpg 768w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-2048x1366.jpg 2048w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-18x12.jpg 18w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-500x334.jpg 500w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-800x534.jpg 800w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-1280x854.jpg 1280w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img1-ciberseguridad-1920x1281.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Arazoa ekiditeko, jarraibide erraz batzuk eta aholku batzuk emango dizkizuegu, segurtasun-arazorik izan ez dezazuen, ez zuen posta elektronikoarekin ez zuen Whatsapp-arekin.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Segurtasuna Posta elektronikoan<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Posta elektronikoari dagokionez, hau gomendatzen dizuegu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Lehenik eta behin, erne egon behar dugu, eta kontuz ibili mezu elektroniko susmagarri bat jasotzen badugu.&nbsp;<\/p><cite>Garrantzitsua!!!<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Baina zer da posta-mezu susmagarri bat?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"690\" src=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-1024x690.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3099\" srcset=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-1024x690.jpg 1024w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-300x202.jpg 300w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-768x518.jpg 768w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-1536x1036.jpg 1536w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-2048x1381.jpg 2048w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-18x12.jpg 18w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-500x337.jpg 500w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-800x539.jpg 800w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-1280x863.jpg 1280w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img2-ciberseguridad-1920x1295.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Mezu elektroniko susmagarria ezagutzen ez dugun edo ezagutzen dugun igorle batek bidalitako mezu bat izan daiteke. Adibidez, Francisco Ugalde izeneko pertsona baten mezua jasotzen badut eta izen horrekin inor ezagutzen ez badugu, haren jatorriaz mesfidatzen hasi behar dugu&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Era berean, banku- edo administrazio-erakunde baten izenean mezu elektroniko bat jasotzen badugu eta formulario bat betetzeko edo Interneteko esteka batera sartzeko eskatzen badigute, EZ dugu ezer bete behar, ezta esteka horien gainean klik egin ere; izan ere, bietako edozein egiten dugunean, gure segurtasuna arriskuan egon liteke. Beraz, mezu horiek ezabatu edo ez ikusi egin behar ditugu. Era berean, ez dugu ireki behar bidaltzaile ezezagun batek bidaltzen digun dokumentu erantsirik.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Ohikoa da, halaber, iruzurrezko mezuak bidaltzea, milioika euroko saria jaso dugula edo sultan edo errege baten sekulako dirutza jasoko dugula jakinarazteko. Kasu horietan guztietan, ohikoa da posta elektronikoz erantzutea eta datu pertsonal batzuk ematea, gure banku-kontua barne, saria edo jaraunspena ordaindu ahal izateko. Kontuz ibili, eta ez utzi inori istorio emozionalen berri ematen, hala nola errefuxiatuen, umezurtzen eta abarren berri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Zoritxarrez ohikoa den beste iruzur-saio bat mezu elektronikoak jasotzea da, mezularitza-zerbitzu baten bidez (DHL edo UPS, esaterako) etxean pakete bat jasoko dugula jakinarazteko. Aurreko kasu guztietan bezala, ez dugu estekaren gainean klik egin behar eta ez dugu banku-daturik eman behar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Beraz, ez dugu daturik eman behar, ez eta posta elektronikoko mezuei erantzun ere, ezikusi baizik.<\/p><cite>Garrantzitsua!!!<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Segurtasuna Whatsapp-ean<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3100\" srcset=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-300x225.jpg 300w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-768x576.jpg 768w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-16x12.jpg 16w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-500x375.jpg 500w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-800x600.jpg 800w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-1280x960.jpg 1280w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sesion-3-img3-ciberseguridad-1920x1440.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Bestalde, <strong>Whatsapp-i dagokionez,<\/strong>lehen azaldu ditugun mezuen antzekoak jasotzen baditugu, urrats berberak eman behar ditugu: datu pertsonalik edo bankuko daturik ez ematea, esteketan klik ez egitea eta bidaltzen diguten dokumenturik ez deskargatzea.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Whatsappen kasuan, mezu horiek ez dira hain ohikoak, baina erne egon behar dugu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph translation-block\">Azkenik, whatsapp-en ere kontuz ibili behar dugu ingurune horretan dabiltzan builekin. Batez ere whatsapp taldeetan, noizean behin \u201c<strong>bulos <\/strong>\u201d edo informazio interesatua har dezakegu irudi edo kate-mezu gisa. Jasotzen dugun informazioa ezin badugu identifikatu, edo ezin badugu egiaztatu, normalena da informazioa partziala izatea.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Gomendio labur horiekin, oinarrizko eta ezinbesteko kontzeptuak dituzue, posta elektronikoaren edo whatsapp-en bidez datu pertsonalak edo bankuko datuak iragaz ez daitezen. Hala ere, gai honi buruzko galdera-sorta erraz bat egitea gomendatzen dizuegu, ikusi duguna azkar errepasatu ahal izateko.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Zalantzarik izanez gero, zuen esanetara gaude.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Agur eta hurrengora arte!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Esteka interesgarriak<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Artikulua \u201cEstos son los diez fraudes m\u00e1s comunes que acechan Internet\u201d: <a href=\"https:\/\/www.lavanguardia.com\/tecnologia\/actualidad\/20211011\/7782012\/fraude-internet.html\">https:\/\/www.lavanguardia.com\/tecnologia\/actualidad\/20211011\/7782012\/fraude-internet.html<\/a><\/li><li>Mezu susmagarriei buruz BBVA bankuak egindako artikulua: <a href=\"https:\/\/www.bbva.com\/es\/spam-o-phishing-por-que-me-llegan-tantos-mensajes-estos-dias-y-que-hacer-con-ellos\/\">https:\/\/www.bbva.com\/es\/spam-o-phishing-por-que-me-llegan-tantos-mensajes-estos-dias-y-que-hacer-con-ellos\/<\/a><\/li><li>Zibersegurtasunari buruzko aholku aurreratuak. OSI Oficina de Ciberseguridad del Internauta: <a href=\"https:\/\/www.osi.es\/es\/actualidad\/blog\/2022\/03\/04\/estas-recomendaciones-de-ciberseguridad-te-interesan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.osi.es\/es\/actualidad\/blog\/2022\/03\/04\/estas-recomendaciones-de-ciberseguridad-te-interesan <\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ariketa praktikoa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konta iezaguzu inoiz mezu elektroniko susmagarririk edo egiaztatu gabeko bulorik edo informaziorik jaso duzun Whatsapp bidez. Bidal iezaguzu mezu bat asmoz@asmoz.org helbidera edo gai honi buruzko forora, esateko zergatik uste duzun zure postan edo Whatsappen jaso duzun informazioa faltsua edo susmagarria dela.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Galdetegia<\/h2>\n\n\n\n\n\n<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSe1qP5-ZMH_ptmIsCzD1xjzpIM6_fslEJ6pNOiNFAx7Z09QLQ\/viewform?embedded=true\" width=\"640\" height=\"2456\" frameborder=\"0\" marginheight=\"0\" marginwidth=\"0\">Cargando\u2026<\/iframe>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Gogoratu, edozein zalantza izatekotan, foroan bertan idatzi dezakezue edo <strong><em>telefono-dei bat eginez argitu dezakezue.<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-large-font-size wp-block-paragraph\"><strong>943 21 23 69<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Eta horrelako eduki gehiago eskuratu nahi badituzu, sakatu esteka hau: <a href=\"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/cursos\/\">eduki gehiago<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"120\" src=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Untitled-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3044\" srcset=\"https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Untitled-2.jpg 600w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Untitled-2-300x60.jpg 300w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Untitled-2-18x4.jpg 18w, https:\/\/entzunapp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Untitled-2-500x100.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption>Honako hauek emandako edukia: <a href=\"https:\/\/ikasplay.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ikasplay <\/a>eta <a href=\"https:\/\/asmoz.eus\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Asmoz Fundazioa<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un saludo a todos y todas. Bienvenidos y bienvenidas a&nbsp; un nuevo podcast de Entzunapp. En el cap\u00edtulo de hoy [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[42,48,46,47],"class_list":["post-3090","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-las-bases","tag-correo","tag-email","tag-seguridad","tag-whatsapp"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3090"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3463,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3090\/revisions\/3463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/entzunapp.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}